Kołysanka dla Minotaura – recenzja audiobooka
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Wgrywając nowy katalog do ulubionego walkmana miałem w pamięci atmosferę Festung Breslau, która towarzyszyła mi ubiegłej wiosny w trakcie nocnej podróży do Lipska. Co by nie mówić o Robercie Więckiewiczu jako lektorze – do Krajewskiego pasował jak ulał. Idąc tym tropem myślałem, że Marcin Popczyński również spełni moje oczekiwania. Niestety, z każdą minutą słuchania Głowy Minotaura moja własna opadała coraz niżej. Czułem się niemal jak kinoman podczas awarii projektora, kiedy monotonny głos lektora uparcie nie może uzupełnić braku wizji. Przyznaję: Marcin Popczyński obdarzony jest miłym, pasującym do filmów dokumentalnych lub reklam telewizyjnych głosem, nie powinien jednak czytać książek Marka Krajewskiego. Drodzy producenci: pamiętajcie, że monotonność może obniżyć atrakcyjność książek audio „w uszach słuchaczy” niemal do poziomu książki telefonicznej. Proszę, starajcie się dobierać odpowiedni głos i interpretację do atmosfery dzieła. Wiem, że to wymaga czasu, słuchania próbek, dłuższego wybierania lektora i negocjacji stawek, ale liczy się finalny produkt, a książki audio to nie ziemniaki!
Czytelnicy Krajewskiego wiedzą czego trzeba się po nim spodziewać – odmierzając czas kwadransami, zanurza czytelnika (słuchacza?) w mroczną otchłań zakamarków przedwojennego miasta. Próżno w nich szukać kamienia filozoficznego, choć ten po goleniu odgrywa tu znaczącą rolę. Poszukiwania seryjnego mordercy (nie omijające szpitala psychiatrycznego) oraz (nie)ludzka pogoń za pożądaniem dopełniają gęstniejącej atmosfery książki. Niejeden z bohaterów labiryntu winien poczytać Freuda i to niezależnie od płci. Śledczy w swych poszukiwaniach nie trzyma się wyłącznie Wrocławia, nawiązując współpracę z polskimi stróżami prawa, pochodzącymi z dużej, przedwojennej aglomeracji. Kontrast Breslau i polskiego Lwowa wydaje się być zamierzony. Za kilka lat oba miasta w olbrzymim stopniu zmienią swój etniczny, językowo-ludnościowy charakter oraz przynależność państwową. Trzeba przyznać, że połączenie charakterystyki metropolii z nieistniejącą gwarą, miejscami, mieszkańcami, odrębnościami kulturowymi (także rasowymi), daje dość ciekawą mieszankę, podbudowaną różnicami ustrojowymi między demokracją a nazizmem, wolnością a zniewoleniem. Mimo kilku oklepanych zwrotów warto tę książkę przeczytać (choćby w formie ebooka), a czy przesłuchać – proszę sprawdzić darmową próbkę i skonfrontować powyższe z własnym odbiorem.
Miesiąc miodowy – recenzja audiobooka
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Po przeczytaniu opisu tej pozycji (który, niestety, nie pozostawia wiele miejsca na domysły) ma się wrażenie, że będzie to standardowy kryminał/thriller. I często tak jest, czego przykładem niech będzie niezbyt wyszukany motyw czarnej wdowy i śledzącego ją agenta, który poddaje się jej urokowi. Na szczęście, Autor część informacji ujawnia w późniejszych rozdziałach, dzięki czemu rozgrywka pomiędzy Norą a Johnem jest całkiem intrygująca.
W samej książce nie spodobały mi się dwie rzeczy: zachowanie agenta, który choć wydaje się być doświadczonym zawodowo funkcjonariuszem, w jednym z rozdziałów przebija nierozgarniętego żółtodzioba (myśląc, że gdy weźmie sobie kilka dni urlopu, to złoczyńcy, których szuka również to uczynią) oraz zakończenie w stylu “królik z kapelusza”.
Nie zmienia to jednak faktu, że sama książka mnie wciągnęła i gdy już zacząłem słuchać, ciężko było się oderwać.
Moje odczucia co do Lektora i jego interpretacji kilkakrotnie się zmieniały. Po wysłuchaniu darmowego fragmentu stwierdziłem: “to może być niezłe”. Gdy zacząłem słuchać całego audiobooka doszedłem do wniosku, że Lektor powinien zajmować się czytaniem zapowiedzi w trailerach filmowych, bo maniera z którą przedstawia książkę, na dłuższą metę będzie irytująca. Ostatecznie jednak interpretację uznaję za całkiem satysfakcjonującą. Po pierwsze dlatego, że w dalszych rozdziałach, zanika specyficzny sposób czytania, a po drugie – głosy, które Lektor nadał postaciom są w ogromnej większości unikalne i zostały dobrze (nawet, jeśli czasem z lekką przesadą) oddane. Tempo czytania jest dobre, tembr głosu przyjemny. Warto posłuchać.
Recenzja pochodzi z bloga audiobooks.blox.pl. Audiobooka można kupić w naszym sklepie tutaj.
Z “Autopsją” za pan brat – szczera recenzja audiobooka
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Na AudiobookFan oceniamy książki takimi jakie one są. Bez zbędnych pochlebstw. Recenzujemy szczerze do bólu. Tym razem zapraszamy do lektury recenzji audiobooka “Autopsja” (autorstwa Tess Gerritsen, czyta Maria Maj).
Maria Maj czyta ją z wyczuciem, może poza samym początkiem. Nota bene ten rozpędzający się wstęp słyszalny jest mniej lub bardziej w innych polskich produkcjach audio, dlatego producentom po nagraniu całości zalecałbym sprawdzić jak zrealizowane nagranie wypada w porównaniu z końcem, by w razie potrzeby powtórzyć rejestrację pierwszych kilkunastu minut.
W przypadku tego audiobooka jest to szczególnie widoczne, gdyż „Autopsja” zaczyna się i kończy tą samą wypowiedzią – proszę porównać intonację lektora. Realizator w studio nie zadbał ponadto o wyrównanie poziomu głośności materiału, przez co przy słuchaniu na odtwarzaczach przenośnych częstsze użycie potencjometru przy zmianie rozdziału książki staje się konieczne.
Jeżeli chodzi o treść książki, to mamy do czynienia z thrillerem klasy C z przebłyskami na klasę B. Prosta, kryminalna historia. Jak już pojawia się coś ciekawego, przypominającego Robina Cooka, to dalsze stereotypowe sytuacje, a przede wszystkim dialogi z filmów klasy C zbijają książkę na coraz niższy poziom. „Autopsja” może służyć od biedy do zabicia czasu w podróży, przyjemności wielokrotnego słuchania przy kominku raczej nie dostarczy.
Audiobooka można kupić w sklepie internetowym z audiobookami i ebookami Nexto.pl. Książka cieszy się różnymi opiniami od krytycznych (j.w.) po bardzo dobre (naszych Klientów).
Ludzkich to losów klepsydra – recenzja audiobooka Katedra w Barcelonie
Katedra w Barcelonie, audiobook dostępny na Nexto.pl
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Nie jest to wbrew pozorom książka o średniowiecznej świątyni. Tytułowa katedra jest jedynie zegarem, odmierzającym etapami swych narodzin, czas życia głównego bohatera. To z jednej strony obraz katalońskiego średniowiecza na ponad sto lat przed odkryciami geograficznymi i upadkiem Konstantynopola, w którym niewolnictwo jest powszechne, antysemityzm tolerowany, epidemia i lęk przed nią dobrze znane. Ildefonso Falcones przedstawia prawa rządzące średniowiecznym miastem, jego obroną, cechami i mieszkańcami. Poznajemy sprawiedliwość inkwizycji, handel i środki płatnicze, rolę papiestwa, wojny i brutalność wpisaną w kreowany obraz epoki.
Swoją drogą, ciekawe co powiedziałaby na ten temat Kazimiera Szczuka, znana z telewizyjnego programu o książkach. Obraz losu kobiet jest bowiem okrutny – prawo pierwszej nocy, obowiązek opieki nad dziećmi pana feudalnego, kara dożywotniego pobytu niewiernej małżonki w zamurowanym mieszkaniu, którego drzwi wystawia się dla ostrzeżenia w klasztorze. Jednym zdaniem, cytując wypowiedź jednego z bohaterów: kobiety są po to, by wyjść za mąż i służyć mężczyźnie. Czy autorka programu stacji TVN chciałaby, by ukazało się „wydanie drugie, poprawione”?
„Katedra w Barcelonie” to także książka o dojrzewaniu, odkrywaniu i fascynacjach, tych niezmiennych przez wieki, uniwersalnych dla wszystkich epok. O zafascynowaniu młodego mężczyzny orężem, wojskiem, wojenną sławą i siłą fizyczną. O potędze wiary i przeznaczenia, zakazanej miłości i pożądaniu, poczuciu winy i obowiązku, uleganiu popędom i wzbranianiu się przed nimi, małżeńskiej oziębłości, rodzicielskiej opiece i upokorzeniu, przekleństwie złego urodzenia i feudalnej niesprawiedliwości, honorze i nienawiści, wreszcie o misternej zemście. Tylko czy główny bohater zazna wreszcie kiedyś spokojnego, szczęśliwego życia?
Trzeba przyznać, że udało się autorowi stworzyć trzymający w napięciu, specyficzny klimat, łączący atmosferę „Imienia Róży”, intrygę „Hrabiego Monte Christo” oraz epickość sienkiewiczowskich „Krzyżaków”. Wiek lektora książki jest niestety słyszalny, choć jego profesjonalizm sprawia, że już po pierwszym rozdziale przestaje to mieć znaczenie. Do tych plików z pewnością będę wracał, szczególnie w zimowe wieczory…
Nowe przygody Mikołajka – recenzja audiobooka
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Za genialnie wydane audiobooki Nowych przygód Mikołajka (dwa tomy) należą się wydawnictwu Znak wielkie oklaski! Już miałem okazję zachwycać się nad okładką audiobooka, która dokładnie kopiuje czy też odzwierciedla okładkę książki. W tym przypadku jest tak samo. Na księgarskiej półce przyciąga natychmiast wzrok. Znakomicie prezentuje się na półce domowej biblioteczki. Wpisuje się pięknie w cały ten szał Mikołajkowy, w te gadżety, przeróżne wydawnictwa, gdzie króluje kreska Sempégo i odmieniane przez wszystkie przypadki imię Mikołajek… W środku znajdujemy nie jedną płytę mp3, ale 11 w pierwszym tomie i 7 w drugim. Oprócz przełożenia tych liczb na rozdziały (i dodatki) w płytach o „normalnym formacie”, to właśnie ta dodatkowa, nadprogramowa płyta zawiera wszystko w formacie mp3! Chciałoby się powiedzieć truizmem, że „dla każdego coś dobrego”. Dla mnie chociażby jest to ogromne ułatwienie. Bez odtwarzacza mp3 mogę słuchać w każdym miejscu mieszkania, nie przeszkadzając innym (jak można przeszkadzać Mikołajkiem?!), i na wieży z cd i na laptopie z mp3.
Czytają Jerzy i Maciej Stuhrowie… Cóż, uznałem to za dobrą wiadomość. Świetną wręcz. I chciałbym na tym zaprzestać. Jerzy Stuhr to według mnie jeden z najznamienitszych żyjących aktorów. Mogłem przyjąć „w ciemno”, iż jest równie znakomitym lektorem, co aktorem. Ucieszyłem się. Słuchać przez wiele godzin głosu ulubionego artysty, czytającego moją ulubioną w dzieciństwie książkę, to coś wspaniałego. Jednak po kilku minutach się rozczarowałem. Dialogi kilkuletnich, pewnie niespełna dziesięcioletnich uczniów, zaczęły mi się jawić jakby knajackim tonem, prawie, że więziennymi rozmowami, jakimś gitowskim językiem, przefiltrowanym jedynie na dziecięce pojmowanie świata. Potem zacząłem się przyzwyczajać, a może i lektor przypomniał sobie o chłopięcych latach. Wszystko wróciło do wyobrażanej przeze mnie normy i zaczęło być wspaniale, przyjemnie… Zacząłem dostrzegać wspaniałą interpretację postaci taty Mikołajka. Nerwowego, kłótliwego, trochę nierozumiejącego dzieci, jakby z niezamierzonym do nich dystansem. Miejscami bardzo śmiesznego, miejscami dającego wiele do myślenia dorosłym czytelnikom. A Maciej Stuhr. Och! I tutaj znowu rozczarowanie, ale już do końca słuchania! I tak jak z jego ojcem Jerzym – doskonały ton, świetna interpretacja postaci dorosłych, ojca Mikołaja, sąsiadów, opiekunów szkolnych, dyrektora szkoły, także kobiecych – przede wszystkim mamy Mikołaja, nauczycielki. Nic dodać, nic ująć. Ale chłopaki, kiepsko! Chyba Maciej Stuhr za bardzo przejął się rolą. Może chciał przerosnąć ojca wkładając całą swoją inwencję aktora i lektora w dziecięce krzyki, dąsania, kłótnie, które miejscami odbierałem bardzo nierealnie, nieautentycznie. Nie, nie! To tylko moje odczucie. Słychać w tym głosie wielką siłę, ogromne przyłożenie się do roli. Ale jakby to nazwać? Przeinterpretowanie? Wierzę jednak, że wielu słuchaczom może to przypaść do gustu, nie razić, a wręcz wzbogacać czytaną książkę. Jednakże ja jestem zwolennikiem łagodnej interpretacji, która pozostawia słuchaczowi wiele do własnej wyobraźni. Czyli, jakbym czytał książkę, a nie oglądał film… A może to po prostu kompleks czytelnika? Odczucia wytrawnego, doświadczonego słuchacza, wielbiciela audiobooków od lat mogą być przecież całkiem inne. Stąd też nie zastanawiajmy się, proszę, nad wyższością lektora Jerzego Stuhra nad lektorem Maciejem Stuhrem. Gwoli formalności: Obaj Stuhrowie podzielili się po połowie każdego tomu. Z tym, że pierwszy zaczyna Jerzy Stuhr, drugi Maciej.
„Mikołajki” zacząłem czytać, gdy miałem jakieś 13 lat. Pamiętam, że wspólnie z kolegami ze szkoły, a później sąsiadem, równie zafascynowanym, zauroczonym tymi opowiadaniami, wymienialiśmy się kolejnymi tomami, najpierw zdobywanymi w bibliotece, potem już kupowanymi. Bo na przestrzeni kilku lat, w okolicach połowy lat 80., miałem skompletowane już wszystkie tomy. To były książki, które pozwalały się oderwać od powieści przygodowych, pirackich, indiańskich i tym podobnych, które zaprzątały głowę dziesięcio-kilkunastolatka. Potem pozwoliły na odsunięcie na bok polskich komiksów. Z „Mikołajków” cytowało się powiedzonka, zdania, frazy. Opowiadaliśmy sobie co lepsze, co śmieszniejsze fragmenty, żeby ich nie zapomnieć i zwrócić uwagę sobie nawzajem na niechcący pominięte. To książki, które czytało się nad talerzem z obiadem tuż po szkole, wystawiając się na karcenie przez matkę. Sądziłem, że te czasy już nie wrócą. Do przygód Mikołajka wracałem potem wielokrotnie. Czasami brałem z półki któryś tom i czytałem parę rozdziałów, jakieś fragmenty. Dla poprawienia humoru, dla przypomnienia, dla uśmiechu, dla powrotu do dzieciństwa. Dlatego, żeby z żoną wymieniać się zapamiętanymi dykteryjkami na temat ojca Mikołajka, Buni, czy Kleofasa, ale z niego głupek! Jakiś czas temu zacząłem czytać Mikołajki kilkuletniej córce. Doszło do tego, że już sama prosiła, żeby przed snem poczytać jej któryś z tomów i sama wybierała który. Żona także nie mogła się dłużej opierać i czytała. Nie wiadomo, czy bardziej córce, czy sobie? Już zdążyłem się przyzwyczaić, że będziemy wspólnie tylko wracać do tych tomów ze zniszczonymi okładkami, aż tu nagle po dwudziestu latach Nowe przygody Mikołajka! Dwa razy po kilkadziesiąt opowiadań. I natychmiast audiobooki! I w takim wykonaniu! Sprawiło mi to niewiarygodną radość! Nie wiedziałem, nie przypuszczałem, że ukaże się tom drugi. A niedawno Nieznane przygody Mikołajka. Teraz czekam na formę słuchaną.
Oba tomy wydane, powtórzę, genialnie! Równie w formie książkowej co audiobookowej, bo przecież audiobook zawiera wszystko, co i książki. W pierwszym tomie to wstęp córki Goscinny’ego – Anne, która mówi o uczuciach i więzach, przyjaźni autorów, będących chyba podstawą dla stworzenia tych opowiadań.
Tak jak i większość pozostałych tomów z przygodami Mikołajka te przełożyła Barbara Grzegorzewska, więc mamy ciągłość języka, bez niespodzianek, te same imiona, pseudonimy, zdrobnienia, ten sam styl.
Przygody Mikołajka dotyczą przełomu lat 50. i 60. ubiegłego wieku, jeszcze sprzed epoki „powszechnych telewizorów i lodówek”. Jednak, nie wiem dlaczego, nigdy to mnie nie raziło. Opowiadania są takie rześkie, jakby opowiadały o czasach teraźniejszych. Być może dlatego, że skupiają się przede wszystkim na relacjach międzyludzkich. Lodówka, samochód są na dalszym planie. Służą tylko jako rekwizyty do pokazania śmiesznych stosunków rodzinnych i sąsiedzkich. A tych mamy co niemiara. Goscinny wyciąga te relacje na światło dzienne z ogromną swobodą. Trochę ironicznie pokazuje jaki jest standardowy tata, który pracuje w biurze, a po pracy chce w spokoju usiąść w fotelu z gazetą, jednak tego spokoju nie może mu zapewnić Mikołajek, którego wszędzie pełno; jaka jest mama, ciągle przebywająca w swoim kuchennym królestwie, dla której najważniejszą rzeczą w życiu jest przygotowywanie posiłków dla swoich panów. Na tych kontrastach doprawianych prześmiesznymi szczegółami rodzą się przezabawne sytuacje. Ale to nie wszystko. Na zasadzie przeciwieństw konstruowana jest relacja, ba! wojna społeczna i rodzinna! między sąsiadami, pracownikiem i szefem, teściową i zięciem. Przecież mamy Bunię, mamę mamy Mikołajka. I wydawałoby się nic nowego: z dość chłodnych stosunków między zięciem i teściową autor wyciąga złośliwe dialogi, komentarze, bardziej rozumiane i doceniane przez dorosłych czytelników niż dzieci. Mamy pana Blédurta (z żoną, chociaż to nie ona jest „główną atrakcją” wzajemnych stosunków obu rodzin), państwa Courteplaque – nowych sąsiadów z córką Jadwinią, o której Mikołajek mówi, że nie jest tak fajna jak chłopaki, ale się z nią ożeni, jest szef taty Mikołajka – pan Moucheboume. Sytuacje z udziałem tych postaci są przezabawne. Dlaczego? Bo widzimy w nich samych siebie, naszych sąsiadów, naszą rodzinę, nasz stosunek do szefostwa. Wszędzie mnóstwo złośliwości i kpin. Od wspólnej zabawy przez obrażanie się, po pomoc i wścibskość. Bo autorzy przypisali każdej z postaci, która pojawia się w zbiorach opowiadań wielokrotnie, która tworzy owe Mikołajkowe środowisko naturalne, właściwe cechy. A te cechy właśnie dają słuchaczowi możliwość i komfort zadomowienia się w stworzonym środowisku, uśmiechu już na sam dźwięk imienia, nazwiska postaci, nawet po usłyszeniu już kilku słów, które zapowiadają uczestnictwo osoby w jakimś zdarzeniu, towarzyszeniu Mikołajkowi. Samo życie!
Wszystko to, co napisałem, jest widziane z punktu widzenia dorosłego czytelnika. Zauważcie na czym się skupiłem. Rodzina, sąsiedzi, toczona od wieków wojna między teściową a zięciem. Czyżbym po ponad dwudziestu latach nie potrafił spojrzeć do tyłu? Czyżbym się stał taki jak tata Mikołaja? Czyżby nie bawiły mnie szkolne historie? Szaleństwa na przerwach? Zabawy na boisku szkolnym? Wzajemne odwiedziny w domach szkolnych kolegów? Oczywiście, że nie! Stosunku między dorosłymi to dokładna kopia stosunków między małymi kolegami. A może i odwrotnie? Podobne cechy, wyraziste, powtarzalne prawie, co opowiadanie, posiadają najbliżsi koledzy Mikołaja: Alcest, ten, co bez przerwy je, Kleofas, Ananiasz, pupilek naszej pani, Joachim, Rufus, którego tata jest policjantem, Maksencjusz o długich nogach z wystającymi brudnymi zawsze kolanami, Euzebiusz, lubiący dawać fangi w nos, Gotfryd, który ma bardzo bogatego tatę. Oni się kłócą, popychają, biją, jeżdżą na szkolne wycieczki, zostają w szkole po lekcjach, przychodzą do szkoły w wolny dzień za karę, ściągają, uwielbiają swoją panią, nazywają swojego opiekuna Rosołem. To im konfiskowane są zabawki przynoszone do szkoły pomimo zakazów. To oni wybierają się na pusty plac pełen desek i cegieł. Historie z nimi związane wzbudzają tak ogromny śmiech, że należy zakazywać ich czytania przy jedzeniu, bo grozi to zakrztuszeniem i pluciem okruchami, jak w przypadku Alcesta, tego, co ciągle ma od masła tłuste ręce.
Jest jeszcze coś, na co do tej pory nie zwróciłem uwagi. Goscinny dał nam bardzo szeroki obraz powojennej, małomiasteczkowej Francji. Zwyczajów prowincji z drobnymi sklepikarzami, powstającymi domami towarowymi, dorabianiem się mieszczaństwa, wyjazdów na wieś, ulicznymi lodziarzami, policjantami pilnującymi porządku na ulicach, wesołymi miasteczkami… Pokazał szkołę jeszcze nie koedukacyjną, z czwartkiem jako dniem wolnym od nauki…
Zatem, Dorośli Czytelnicy, obejrzyjcie się za siebie i poszukajcie w swojej pamięci postaci ze szkoły i podwórka. Tacy byliśmy. Bez wątpienia. Te same zabawy, te same kłótnie, te same powiedzonka, przyzwyczajenia. Tak samo zachowywaliśmy się w ławkach i na przerwach w szkole podstawowej. Ileż postaci wymyślonych przez Goscinnego i narysowanych przez Sempégo krążyło wokoło nas! Zatem autorzy wyłącznie pokazali rzeczywistość? Więc dlaczego to nas tak śmieszy? Przeglądamy się w zwierciadle i wychodzi to nam na zdrowie. Terapia?
Trudno streszczać lub recenzować wszystkie opowiadania z tych tomów. Wiele rzeczy jest powtarzalnych. Oczywiście koledzy Mikołaja, zachowania ich i rodziców. Przez tę powtarzalność Goscinny buduje humor, który nie nudzi. Przecież można ciągle słuchać czy czytać: “Rosół. To nasz opiekun, nazywamy go tak, bo wciąż mówi: <Spójrzcie mi w oczy>, a na rosole są oka”. Przedstawianie tych samych postaci z tomu na tom jest zabawne, nie nudne: że Alcest ciągle je, że Gotfryd ma bardzo bogatego tatę, że tata Rufusa jest policjantem, że Ananiasz nosi okulary i przez to nie można go bić i tak dalej. Ale powtórzenia z tomu na tom, z opowiadania na opowiadanie mają przecież nową scenerię. Pisarz przenosi nas do fryzjera, do dentysty, do lasu, do domu towarowego, do pociągu, do fabryki czekolady, nawet na wieś do Buni. I do wielu, wielu innych miejsc, w których jednak bohaterem jest zawsze Mikołajek, opisujący z jednej strony szaleństwa swoich kolegów, a z drugiej dostrzegający swoim dziecięcym wzrokiem śmieszne zachowania i pozy dorosłych…
Artykuł pochodzi z serwisu Libertas.pl. Autorem artykułu jest Jerzy Lengauer. Recenzja powstała przy współpracy z portalem www.info.audiobook.pl. Polecamy zakup audiobooków w sklepie internetowym z audiobookami Nexto.pl.
“Pachnidło” – recenzja audiobooka w interpretacji Tomasza Traczyńskiego
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Nie wierzę w dobre intencje Patricka Süskinda. Nie wierzę po raz pierwszy, po raz drugi, po raz trzeci… Omamia od samego początku, od pierwszych słów powieści. Bawi się mną, bawi się historią. Oszukuje. Dlaczego? Ale o tym za chwilę.
Nie miałem szczęścia znać Süskinda wcześniej. Pierwszy raz usłyszałem o nim, gdy zekranizowano powieść, w gazetach pojawiły się recenzje filmu, na afiszach, które zapełniły chodniki i szklane tablice przed kinami przyciągała nas piękność o krwistoczerwonych ustach i włosach, z odsłoniętym dekoltem. Niezwykle współgrająca z tytułem. Pachnidło… Czyż to nie perfumy, nie Paryż, nie Francja, nie dama… I do tego ta róża w opadającej dłoni. Ale róża nie czerwona, nie symbol miłości, tylko blada, bladoróżowa, może zbyt biała, symbolizująca dziewictwo, śmierć… Kiedyś jedna z moich przyjaciółek rzekła, że okładka to drzwi książki. Wówczas nie wiedziałem, że plakat filmowy jest odzwierciedleniem okładki „Pachnidła” wydanego po polsku. I nie zwróciłem uwagi na film. Może pomyślałem, sugerując się trochę podtytułem „Historia pewnego mordercy”, że to na poły melodramat, na poły kryminał, nie zastanawiając się, w jakich czasach dzieje się fabuła. Ktoś zwrócił mi uwagę, że powinienem przeczytać „Pachnidło”. Pytaniem: „Nie znasz Süskinda?” rozwiał rozterki. Ten sam człowiek, który parę miesięcy później podsunął mi pod nos „Gołębia” i „Kontrabasistę” tego autora. Ach! Gdybym wcześniej znał te „jednoaktówki”! Wówczas rzuciłbym się na film i na książkę. Ale wyszło dobrze. Nie musiałem długo szukać. W witrynach księgarń nadal królowała uśpiona śmiercią dziewica. I… wyobraźcie sobie, co za szczęście, powieść towarzyszyła mi w Paryżu! Czytać „Pachnidło” w paryskim metrze! Nie każdemu to się zdarza. Fascynacja miastem, smakowanie powieści, mając za tło siedemnastowieczne kamienice, brzegi Sekwany, gdzie ponad dwieście lat temu królował targ rybny, mosty, z których jeden stał się trumną wielce szanownego mistrza perfumeryjnego Giuseppe Baldiniego! I może dlatego nie smakowałem powieści, nie zastanawiałem się nad każdym rozdziałem, akapitem, zdaniem. A dałem się wciągnąć w atmosferę, ponieść emocjom. Powtarzam, wyszło dobrze. Książka mnie zafascynowała. Zawładnęła mną. I owymi emocjami, fascynacjami, prawie, że na „gorąco”, podzieliłem się z Czytelnikami we wcześniejszej recenzji. Potem był film. Nieco rozczarowujący. Czemu? Przede wszystkim bohater. Wyobraźnia narzuciła mi postać szkaradną, okropną, brzydką. Powłóczący nogą garbus, pokurcz Grenouille. W adaptacji był po prostu przystojny… Nie pasował do ohydztwa które Süskind zafundował na kartach książki. Nie pasował do brudu, smrodu, szaleństwa. Może oczy… Ale cóż oczy! Nie był to pies który węszy, który staje na dwóch łapach i wyłapuje nosem zapachy, którymi tylko i wyłącznie rozpoznaje świat! Takiego Jana Baptystę Grenouille’a, genialnego i odrażającego człowieka, odnalazłem na powrót w interpretacji Tomasza Traczyńskiego. Tak, z ogromną przyjemnością wysłuchałem kolejnej „wersji” „Pachnidła”. Tym razem w formie audiobooka. Och, tak, aktor przede wszystkim teatralny, Tomasz Traczyński dopełnił trylogii „Pachnidła”. Książka, film, słuchana książka. Ten głos który towarzyszył mi przez parę dni, w sumie przez ponad 10 godzin, wydobył to, co najpiękniejsze z powieści. Zwrócił uwagę na to, czego wcześniej nie dostrzegłem, a co może gdzieś tam dobijało się do mych myśli, ale nie zostało sprecyzowane, może się zatarło. Ten, momentami tylko monotonny, głos, wyrywał co kilka zdań słuchacza z jednostajności, każąc wręcz rozmyślać nad zmieniającym się nurtem historii pewnego mordercy.
To właśnie wsłuchując się w głos Tomasza Traczyńskiego zacząłem zwracać uwagę na fragmenty powieści które rozpostarły przed mną całkiem inną jej panoramę. Po tym nieco przydługim prologu chcę skupić się zatem na przepięknym oszustwie Süskinda. Dlaczego piszę, że przepięknym? Bo interpretując fabułę w ten sposób odkrywam jej wielowarstwowość. Choćby początek w którym autor zapowiada powieść historyczną, opowieść o zapomnianej postaci, ale równej Napoleonowi, markizowi de Sade, Saint-Justowi, Fouché’owi, i natrętnie podsuwając czytelnikowi kolejne postacie już niezwiązane z oświeconą Francją, bo Hitlerem, Stalinem, i mnóstwem legendarnych seryjnych morderców z Kubą Rozpruwaczem na czele. W niezłym towarzystwie stawia swojego Grenouille’a, któremu przyporządkowuje oprócz miejsca w panteonie genialnych potworów, także mityczne atrybuty, ale odpowiednio skonstruowane. Czytelnik słuchając wypowiadanych przez Traczyńskiego z naciskiem słów prawie widzi jakiegoś mitycznego potwora, który pojawia się na XVII-wiecznym świecie jako emanacja zła, stworzona przez nie Boga przecież, a jakiegoś strasznego Demiurga, który z demonicznym rechotem sprowadza na Paryż najgorsze nieszczęście tych czasów, nie wypełzające z puszki Pandory, ale otwierające wieko z trzaskiem. Bo te narodziny w najobrzydliwszym miejscu Paryża, pośród niewiarygodnego smrodu, biedy, pijaństwa, zatracenia moralności, ba! najzwyklejszych ludzkich uczuć, to jak perwersyjna, piekielna i złośliwa wersja „Narodzin Wenus”.
Oszustwo tak wstrętne jak sam Grenouille i jak miejsce, gdzie pojawił się na świecie. Tak wstrętne jak poczęcie pośród rybich odpadów i jak bezduszność matki, która zostawia niemowlę na pewną śmierć. Czy tutaj narodził się potwór? Czy to ta chwila urodzin i pierwszy kontakt z rzeczywistością predestynuje Jana Baptystę do roli, którą spełni w życiu? Jeżeli tak pomyślisz, Drogi Czytelniku, to pochylisz głowę nad nieszczęściem i będziesz przez chwilę współczuł egzystencji paryskiego plebsu. Nie rób tego! Dasz się porwać i omamić autorowi. Ale wierząc w szatańskie namaszczenie też jesteś omamiony teorią o pojawianiu się na świecie potworów, których jedynym celem jest unieszczęśliwienie ludzkości.
Więc wiesz już, Czytelniku, że nie będzie to elegancki kryminał, gdzie główną rolę odegra morderca ubrany w koszulę z koronkami, a ofiarami nie będą damy o krwistoczerwonych ustach, zabijane delikatnym pchnięciem sztyletu. Nie będzie to kryminał, gdzie wśród zapachu najdroższych perfum Paryża przystojny osiemnastowieczny detektyw zapobiegnie śmierci jednej z ofiar, a wszystko skończy się długim pocałunkiem na ostatniej stronie… Bo to oszustwo. Bo zamiast owego pałacowego kryminału i kilkusetstronicowego odkrywania mordercy mamy błoto i smród. Mamy potwora, którego słowo za słowem, krok po kroku poznajemy od podszewki. Momentami się z nim utożsamiamy, współczujemy. Widzimy nędzę żywota i jesteśmy pewni, że to absolutny outsider, który prawie… nie istnieje. Bo jak może istnieć ktoś, kto nie ma zapachu i stąd jest dla innych niepozorny, niewidoczny. Ktoś, przy kim wszyscy czują się, co najmniej nieswojo. Ktoś, kto na tym zyskuje. Ktoś, kto dzięki temu potrafi przetrwać, przeżyć bez towarzyszy dziecięcych zabaw, bez młodzieńczych uniesień, bez przyjaźni zawodowych. Mając tylko jeden cel i jeden atrybut. Posiadać zapach. Węszyć doskonale.
Grenouille dzięki owej nierozpoznawalności przemyka przez świat od wczesnego dzieciństwa. Ta swoista bariera niechęci i strachu pozwala mu raz nie zwracać na siebie uwagi, innym razem z ulgą kończyć z nim znajomość. Süskind opisując historię mordercy, jego dążenie do celu, kolejne „prace”, które niechybnie czytelnik skojarzy z konstrukcją baśni czy starożytnego mitu, okrasza ją nader wyrazistymi widokami najpierw plebejskiego Paryża z jego sierocińcami, przytułkami, garbarskimi warsztatami, do czego dorzuca nazwy ulic, placów, mostów. Potem, jakby awansując bohatera w jego drodze ku przeznaczeniu, opisuje życie zawodowe wielkich paryskich perfumiarzy, z ich rozterkami, oszustwami, warsztatem zawodowym, stylem pracy, dodając do tego rys historyczny na temat ówczesnej ekonomii i kultury. I znowu mami czytelnika. Najpierw dając popis Dickensowskiego stylu, prawie że porównując Paryż do Londynu, a Grenouille’a do skrzywdzonych sierot, następnie sugerując autentyczność wymyślonych przez siebie postaci. Oczywiście daje to niezwykłą przyjemność i czytania, i słuchania. Nawet słuchania bardziej, bo Tomasz Traczyński to raz waży głos, innym razem przyśpiesza, albo odpowiednio akcentuje wskazując na nerwowość zachowań na przykład Baldiniego, czy też szybkość bądź ważkość akcji. To przyjemne, ale tak czy inaczej pisarskie zwodzenie. Za chwilę czytelnik musi wrócić do obserwowania swoistej pielgrzymki Grenouille’a, której celem jest świątynia zapachu. A on uwija się jak w ukropie. Zdobywa wszystko, co przybliża go w jego mniemaniu do osiągnięcia celu, przystając na chwilę napotkawszy zapach dotąd nieznany, a który ukierunkuje jego zachowania na dalszą część życia, zatrzymując się w warsztacie perfumeryjnym mistrza Baldiniego, oraz mistycznie się przepoczwarzając na wzór pielgrzyma-pustelnika w jaskini Owernii. Owe przystanki to cezury jego życia. Stamtąd wychodzi doskonalszy. Tam wszędzie rodzi się morderca. Morderca piekielnie doskonały, którego nic nie interesuje. Nie nęcą go pieniądze, kosztowności, zaszczyty, własny warsztat perfumeryjny. Świat doczesny go nie interesuje. Ludzie go nie interesują. Wszystko to, co go otacza, co przypadkiem jest w jego zasięgu, jest albo pomocne i wykorzystywane przez niego, albo odrzucane jako kompletnie bezwartościowe. I jak nie porównać Jana Baptysty do mesjasza, szaleńca?
A Süskind oszukuje nadal. Zwodzony czytelnik już, już widzi koniec powieści, gdy autor zaskakuje kolejną wizją świata i ludzi. Gdy przez wiele stron przygotowuje nas na zakończenie w postaci dobrze spełnionego morderczego dzieła, bądź szlachetnego ukarania zbrodni, nagle widzimy eksplozję już nie tylko Grenouille’owego szaleństwa. Nie! To szaleństwo ludzkości. Czy czytelnik dopatrzy się w tym ironii na temat manipulowania widownią, ogólnie społeczeństwem? Może to kpina z public relations? A może w jakimś stopniu to wadzenie się z Bogiem, religią? Może aluzja do francuskiego Oświecenia? Tyle, że jaka?
A gdy jesteśmy pod wrażeniem rozpostartych, prawie na podobieństwo skrzydeł jakiegoś starożytnego boga, ramion Grenouille’a, emanacji boskości i ukontentowania tak wielkim zwycięstwem, jakie może być tylko dane bogom, bohater znowu znajduje się na szlaku i czytelnik widzi już tylko jego plecy w kurzu drogi i podskakujący tobołek… Czy tak odchodzą bogowie? Och, nie! Jan Baptysta nigdy by sobie na to nie pozwolił. W szalonym umyśle, zaprogramowanym przez piekielne moce tli się ludzka myśl. Czy wszystko to, co spotkało go do tej pory, miałoby go tylko postawić na królewskim, papieskim, czy boskim piedestale? Czy nie chodzi o to, że ten pokurcz, garbus okrężną drogą chciał być jedynie człowiekiem? Czyż nie jest właśnie rzeczą ludzką zdobyć wszystko i runąć? Runąć w niebyt?
Artykuł pochodzi z serwisu Libertas.pl. Autorem artykułu jest Jerzy Lengauer. Książka audio mp3 znajduje się w ofercie sklepu Nexto.pl. Można ją kupić w tym miejscu.
„Siddhartha” – Hermann Hesse – recenzja audiobooka
Audiobook Siddhartha, Hermann Hesse, czyt. Zbigniew Moskal
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Przyznaję: to moja pierwsza „słuchana” książka… Jak ze wszystkim, do czego ma się wątpliwości, wynikające z niewiedzy, braku doświadczenia, braku obeznania, i z tym był kłopot. Nie wierzyłem, że może zastąpić „zwykłą” książkę. I oczywiście nie zastąpiła. Ale… Właśnie, to „ale” jest bardzo miłym wspomnieniem z lat PRL-u, w którym się wychowałem i lat „przełomu”, gdy wchodziłem w dorosłe życie, szukając innych rzeczy niż tylko podwórko, szkoła, studia (potem praca), sprzątanie w domu. Raczkowały kasety z muzyką, CD nie było. „Prawdziwa” muzyka tylko w radiowej „Trójce”. No i w tejże „Trójce” czasami miłe głosy czytały powieści w odcinkach. Byłbym kłamcą gdybym napisał, że czekałem na te odcinki każdego dnia. Skłamałbym gdybym napisał, że pamiętam choćby jeden tytuł. Nie, nie! To nie w tym rzecz. Rzecz w tym, że słuchanie z głośników jakiegokolwiek urządzenia odtwarzającego nagranie mp3 (jak czasy się zmieniły, a my wraz z nimi!), których przecież jest mnóstwo, sprawiło mi ogromną przyjemność i na dobrą chwilę przypomniało ile można mieć radości ze słuchania interesującego tekstu, opowiedzianego dobrym, potrafiącym omotać słuchacza, głosem. Przyjemność i radość, których się nie spodziewałem, a które kiedyś odczuwałem. Tak, tak, może przy audiobooku zadziałać wyobraźnia: książka towarzyszy przy prawie każdej okazji, gdy nie musimy szczególnie skupiać się umysłowo, mianowicie zmywając, prasując, jadąc samochodem, siedząc w pociągu, autobusie, tramwaju, w drodze do pracy i z pracy… Wystarczy tylko drobne urządzenie z napisem „mp3” i czarodziejska płyta…
Bez dwóch zdań, taki właśnie sympatyczny głos ma lektor i aktor Zbigniew Moskal. Nie oglądam telewizji, a pan Moskal jest chyba przede wszystkim aktorem telewizyjnym. Ale to nie jest absolutnie ważne. Bo wagę przywiązać należy do brzmienia jego głosu. A przy czytaniu „Siddharthy” Hesse’go sprawdził się znakomicie. Łagodny, bardzo wyraźny głos, jest świetny jak na narratora, ale jakże pięknie prezentuje słuchaczowi wypowiedzi bohaterów książki: Siddharthy, Gowindy czy Wasudewy, którzy z racji swoich charakterów i postaw wypowiadają się łagodnie i spokojnie. Czasami lektor nadaje swojemu głosowi więcej nut basowych, co od razu przywołuje jego postać ze zdjęcia na okładce audiobooka.
Taki głos mógł adeptów szukania wyzwolenia z samsary prowadzić do nauki prawidłowego wypowiadania świętej głoski OM. Taki głos mógł zadawać buddyjskie koany. I taki głos odczytuje słowa napisane przez Hermanna Hesse’ego przed prawie stu laty. Bo już w tytule, a następnie w, ujmijmy to w ten sposób, prologu do części pierwszej, Hesse nazywa powieść „poematem indyjskim”, dedykując jego część pierwszą „drogiemu, czcigodnemu Przyjacielowi” Romainowi Rollandowi, pisarzowi, pacyfiście, obrońcy praw człowieka w ramach współpracy między narodami Europy (drugą część dedykuje swojemu kuzynowi Wilhelmowi Gundertowi), i tłumacząc, że pisał ją już w 1914 roku.
Dlaczego autor nazwał „Siddharthę” poematem indyjskim? Nie jest to przecież utwór poetycki o okazałych rozmiarach. To bardzo krótka powieść czytana przez lektora przez nieco ponad cztery godziny, napisana w 12 rozdziałach, licząca około 120 stron. Oczywiście można przyznać, że jest to poemat napisany prozą, niepoddany rygorom sztuki wierszowanej, ale będący refleksyjny i nacechowany wypowiedziami poetyckimi. Być może Hesse był wówczas pod wpływem starożytnej literatury indyjskiej, a szerzej – fascynacji kulturą Dalekiego Wschodu, po podróży na Wschód, którą odbył w 1911 roku? Dlatego powieści nadał taki a nie inny podtytuł. Być może wzorował się trochę na poemacie o życiu Siddharthy-Buddy, luźno swój utwór w warstwie narracyjnej na nim opierając, a raczej biorąc za podstawy swojej powieści opisane w nim życie Gautamy.
Pewnie Hesse z całą literacką perfidią nadał swojemu bohaterowi imię Siddharthy. Pewnie już w pierwszej połowie ubiegłego wieku każdy szanujący się czytelnik interesujący się historią religii, Wschodem, czy buddyzmem wiedział, że to imię indyjskiego księcia z klanu Siakjów, który około 500 lat przed Chrystusem doznał Oświecenia, wyrywając się z zaklętego kręgu narodzin i śmierci. Czy to metafora skierowana do ówczesnego społeczeństwa nakierowanego na zdobywanie kapitału i dążącego do wojny, żeby rozszerzać granice dla niepohamowanego konsumpcjonizmu? Być może. A może też to wielka pisarska wizja autora, który przewidział rozwój cywilizacji i widząc jej niedaleki duchowy upadek postanowił przypomnieć Europie o innych drogach prowadzących do rozwoju człowieka? W każdym razie wprowadzając do utworu wątki poetyckie i baśniowe stworzył niewielką w objętości, ale wielką w przesłaniu powieść na pozór filozoficzną, ale zawierającą nauki dla współczesnego autorowi czytelnika, jak i aktualną w XXI wieku.
Mógłby czytelnik-słuchacz powiedzieć, cóż za nudna powieść! Cóż za filozoficzne nużące wywody! Nie i jeszcze raz nie! Spróbujmy zrozumieć wschodni spokój i łagodność dając się ponieść atmosferze bambusowych gajów, mijając pośród nich mnichów w pomarańczowych szatach. Przypomnijmy sobie czytane w dzieciństwie baśnie. Przypomnijmy sobie z trudem rozumiane wówczas metafory, przenośnie, morały. Co do nich prowadziło? Dlaczego bajka potrafiła nas wciągnąć? Słuchacz „Siddharthy” powinien zadać sobie takie pytania, bo konstrukcja utworu przypomina bajkę. Bajkę wschodnią. Hesse każe swojemu bohaterowi – młodemu adeptowi braminizmu, tak jak Siddharcie-Buddzie wyruszyć w drogę, którą znaczą rozstaje, na których bohater-wędrowiec dokonuje wyborów, które zmieniają nie dość, że jego życie, ale tym samym scenę, opowieści, tudzież wprowadzają na nią nowych aktorów. Tych aktorów jest mało. Prawie jak w jednoaktówce. Każdy z nich spełnia niezwykle przemyślaną przez autora rolę. Są bardzo ważnym elementem zmian dokonującym się w życiu bohatera, w jego podróży przez życie, w jego podróży przez własną duszę! Boję się streszczać książkę, bo wtedy słuchacz straci całą przyjemność jej wysłuchania. Ale wymienię tych najważniejszych aktorów: przyjaciela Siddharthy Gowindę-bramina, Wasudewę – towarzysza starości, Kamalę – kurtyzanę, Kamaswamiego – kupca. Spotkanie każdej z tych postaci przez Siddharthę jest punktem zwrotnym w jego życiu. Stanowi o zmianie jego stosunku do samego siebie, do życia, do oglądu świata, w którym żyje, do smaku jedzenia, do kobiet, do rzeczywistości, jak chociażby wygląd nieba, śpiew ptaków, do pragnień, żądzy, pogardy do innych ludzi… Słuchacz śledzi te zmiany i odkrywa w sobie podobną ewolucję uczuć, ba! potrafi ją nawet uzasadnić, gdy Hesse słowami bohatera lub jego towarzyszy odsłania przez całe życie nam asystujące uczucia i emocje, których na co dzień nie dostrzegamy, albo je po prostu odrzucamy w pogoni za nic nieznaczącymi błahostkami. Owe błahostki też Hesse nazywa! Wrzuca Siddharthę w doły żądzy i pragnień, które dla większości są najbardziej pożądanymi do zdobycia szczytami – pieniądze, władza i hazard. Ale to nie taka prosta bajka! Nie ma w niej jasnego podziału na dobro i zło. Dowodem na to jest fakt odrzucenia przez bohatera nauk Buddy. Odrzucenia, ale… nie do końca. Tak naprawdę to trudno jest orzec, gdzie Siddhartha z rodu braminów znalazł ukojenie i złoty środek. Gdzie znalazł oświecenie? Być może odpowiedzią jest życie każdego z nas. Życie, w którym przeplatają się przeróżne perspektywy dające nam możliwość spojrzenia z wielu stron na innych ludzi, dostrzec zieleniejące się drzewa, czy uczestniczenia w rannym letnim koncercie ptaków.
Och! Nie, Hesse nie namawia do hedonizmu czy ascezy. Nie namawia do szukania towarzystwa kurtyzan, ani upojenia się hazardem. Nie namawia do siedzenia w lotosie pod drzewem bodhi. Nie namawia do oddania się religii, żeby pozbyć się pragnień nowych sprzętów i urządzeń, które umilają nam ciężkie na pozór życie. Hesse raczej pokazuje, że nie należy pogardzać pragnieniami innych, nie nosić się z dumą z powodu nadmiaru pieniędzy czy nadmiaru postu i ubóstwa. Że należy traktować każdego z taką samą cierpliwością, z jaką traktujemy samych siebie, ponieważ wszyscy jesteśmy skonstruowani duchowo w podobny sposób, nosząc pierwiastek Kosmosu, Boga, Nirwany, czy jak byśmy to nazwali. I coś jeszcze: przypomina współczesnemu człowiekowi, żeby idąc rano do pracy miał chwilkę czasu na spojrzenie na drzewa; być może kiełkują na nich wiosenne liście, być może zbliża się zima i opadły już ostatnie…
Więc dajmy się ponieść głosowi pana Moskala, który tak pięknie i spokojnie odczytuje za Hermannem Hesse niezwykle baśniowe w stylu fragmenty oparte na powtórzeniach, przykuwających słuchacza do tekstu czy wręcz hipnotyzujących, jak chociażby rozmowę Siddharthy z ojcem, czy spotkania z Kamalą…
Artykuł pochodzi z serwisu Libertas.pl. Autorem artykułu jest Jerzy Lengauer. Książkę można nabyć w sklepie internetowym z audiobookami – www.nexto.pl.
Recenzja audiobooka “Całe zdanie nieboszczyka” Joanny Chmielewskiej
Całe zdanie nieboszczyka, Joanna Chmielewska, wyd. Elipsa Sp. z o.o.
Dzisiaj gościnnie zamieszcza u nas recenzję (tym razem video recenzję) Tomek Albecki prowadzący kilka ciekawych blogów o książkach (ksiazka-online.pl, gornapolka.wordpress.com). Recenzja dotyczy tytułu “Całe zdanie nieboszczyka” Joanny Chmielewskiej.
Kiedy Chmielewska przystępowała do pisania „Całego zdania nieboszczyka”, miała w dorobku już trzy książki: „Klin”, „Wszyscy jesteśmy podejrzani”, „Krokodyl z kraju Karoliny”. Sam pomysł na powieść zrodził się w Danii w 1969 r., gdzie pierwszy raz w życiu, jedyny zresztą, zdarzyło się autorce stworzyć coś, co dałoby się nazwać konspektem książki.
„Nieboszczyk…” ukazał się w niebotycznym wówczas nakładzie stu dwudziestu tysięcy egzemplarzy. Przełamanie obowiązujących wówczas przedziwnych administracyjnych barier nakładowych, autorka uznała za własny, prywatny sukces. Zwłaszcza, że cały nakład „Nieboszczyka…” do tego stopnia wykupiono, że nawet ona nie otrzymała osobistego egzemplarza.
Odyseja
Odyseja, Homer, wyd. Promatek MEDIA
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Od samego początku, już przed tym, jak zacząłem słuchać tego audiobooka, wiedziałem, że recenzja “Odysei” Homera będzie inna niż wszystkie, które dotychczas napisałem. Nie przypuszczałem jednak, że napiszę coś takiego: choć audiobook jest dobry, nie polecam jego kupna.
Ale zacznijmy od początku. Zapewne każdy, kto ma za sobą szkołę średnią, “Odyseję” zna, a przynajmniej wie mniej więcej “z czym to się je”. Tułaczka po wojnie trojańskiej, kraina Lotofagów, syreny, które uwodziły marynarzy, Scylla i Charybda, wierna Penelopa – pewnie lwia część tych przygód Odyseusza jest rozpoznawalna nawet dla tych, którzy homerowego dzieła nie przeczytali.
Kupna “Odysei” nie polecam oczywiście nie dlatego, że jest to powszechnie znana klasyka. Już wcześniej trafiłem na audiobooka, przy którym zwróciłem uwagę na to, że wymaga więcej skupienia. Tutaj jest podobnie, ale w dużo większym stopniu. “Odyseja” to audiobook, któremu trzeba poświęcić uwagę absolutną.
Dwadzieścia cztery księgi wierszem, heksametrem na dodatek, wymagają pełnego skupienia. Gdy tylko skupiłem się na czymś poza słuchaniem dosłownie na moment, od razu gubiłem wątek. Nie mogłem zrobić czegoś, co jest u mnie normą podczas słuchania audiobooka: włączyć mp3 i pójść coś robić w domu – sprzątać, myć naczynia, przygotowywać obiad albo robić coś jeszcze innego. Nie mówiąc już o wyjściu na zewnątrz z odtwarzaczem mp3 i nagraną na nim epopeją. Wpadłbym pewnie pod pierwsze z brzegu auto.
Powtórzę: nie twierdzę, że audiobook jest zły. Antoni Rot czytający Homera radzi sobie świetnie w tak trudnej roli. Od strony technicznej też nic nie mogę zarzucić. Ale gdybym chciał wysłuchać całego audiobooka – co niestety mi się nie udało – musiałbym usiąść albo położyć się i po prostu słuchać. Znając siebie, po kilku minutach bym zasnął.
Dla osób niewidomych albo mających duże problemy ze wzrokiem, czytana “Odyseja” będzie jak znalazł. Ja w tym przypadku wolę wziąć do ręki papierową wersję. Znika mi tu naczelna zaleta audiobooka, nie mogę słuchać i jednocześnie robić czegoś innego. A jeśli nie ma różnicy między książką a audiobookiem, wybieram tę pierwszą. Szczególnie wtedy, gdy mogę sobie ją poczytać za darmo.
“Odyseję” w wersji audio można kupić w sklepie internetowym Nexto.pl.
Książka dosłownie fantastyczna
Neil Gaiman, Gwiezdny Pył, wyd. Auditus
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Rozpoczynając słuchanie nowego audiobooka – tym razem na tapecie “Gwiezdny Pył” Neila Gaimana – byłem w kropce. Jestem wielkim fanem Gaimana, uważam, że “Dobry Omen” napisany wspólnie z Terrym Pratchettem jest nieomal wzorcem genialnej, śmiesznej i mocno absurdalnej komedii książkowej, a “Nigdziebądź” niesamowitą baśnią – fachowo ten typ literatury określa się jako urban fantasy – którą połknąłem w jeden wieczór.
Nie wspomnę już o niesamowitej, 75-odcinkowej serii komiksów “Sandman”, do której Gaiman napisał scenariusz czy powiastki obrazkowej “Wilki w ścianach”, której w zasadzie nie można opisać, trzeba ją po prostu zobaczyć.
A z drugiej strony mamy… Artura Barcisia. Przyznam szczerze, mimo tego, że jako dzieciak pasjami oglądałem Pankracego, a trochę później powtórki Zmienników, nie przepadam za Barcisiem. Chyba wszystko zepsuły mi Miodowe Lata. Nie trafia do mnie ten serial, a Barciś grał tam ostatniego fajtłapę i jakoś przestałem darzyć go sympatią.
Dlatego też przy pierwszych kilku minutach słuchania “Gwiezdnego Pyłu” mocno się krzywiłem i już w myślach układałem sobie druzgoczące zdania niniejszej recenzji. Ale coś się stało. Przesłuchałem kolejne kilkanaście minut audiobooka moja opinia odwróciła się o sto osiemdziesiąt stopni.
Dosłownie zachwyciłem się tym audiobookiem jak mało którym. I to nie ze względu na treść książki – tutaj odsyłam do opisu – a ze względu na lektora, który ją czyta. Artur Barciś re-we-la-cyj-nie sprawdza się jako lektor powieści z gatunku fantasy.
Nawet nie przypuszczałem, jak bardzo umiejętności aktorskie, szczególnie takiego kalibru jak u Barcisia, pomagają w stworzeniu czegoś o wiele lepszego niż zwykły audiobook. Bo “Gwiezdny Pył” to więcej niż zwykła książka czytana. To jeden z lepszych audiobooków, którego można słuchać zarówno wraz z dzieckiem, czy to będzie syn, wnuczka, bratanek czy kuzyn, jak i w towarzystwie dziadka czy razem z żoną lub dziewczyną jesiennym wieczorem. Plastyczność opowieści i zaangażowanie lektora na pewno spodoba się każdemu czytelnikowi.
Wikipedia zgrabnie określa przedmiot mojej recenzji jako powieść utrzymana w konwencji pre-Tolkienowskiej fantasy. Dla mnie to po prostu bajka. Opowiedziana, przez bajarza, który żyje tym, co robi. To jeden z najlepszych audiobooków, jakiego kiedykolwiek słuchałem. A wszelkie złe słowa, które skierowałem pod adresem pana Barcisia, gotów jestem odszczekać pod stołem.
Audiobooka można kupić w sklepie internetowym Nexto.pl.
